Patchwork
Geschreven door op 28 juni 2016 en gedeponeerd in de categorie Bordspellen.

Als ik de naam Uwe Rosenberg zie denk ik vooral aan spellen met redelijk veel componenten en een wirwar aan regels en mogelijkheden die eigenlijk pas echt duidelijk worden als je het spel daadwerkelijk voor je neus hebt liggen en het speelt. Ik denk in ieder geval niet aan lappendekentje dat je in een soort Tetris-stijl bij elkaar moet prutsen. Maar toen was er Patchwork.

patchwork06

De twee spelers in dit spel hebben een leeg tableautje voor zich liggen waar een raster van 9 bij 9 op staat afgebeeld. Rond een gezamenlijk bord waarop de spelers in de gaten houden hoe lang ze doen over hun handwerk, liggen stukjes karton in diverse soorten en maten. Er staan twee getallen op deze stukjes vermeld: eentje met de prijs die de speler dient te betalen in de munteenheid van het spel (knopen) om deze aan zijn of haar lappendekentje toe te voegen en eentje met een zandlopertje wat staat voor het aantal plaatsen wat er vooruit moet worden gegaan op het tijdspoor van dat gezamenlijke bord. Op sommige stukjes staan ook grotere knopen afgebeeld zonder een getal erbij en die hebben weer een andere functie.

patchwork01

Op bepaalde plekken van het tijdspoor staan namelijk ook knopen afgebeeld. Spelers die zo’n knoop passeren krijgen inkomen. Dit inkomen is gebaseerd op het aantal van die grote knopen nummer op de stukken die de spelers reeds in hun lappendekentje geplaatst hebben. Op ditzelfde spoor liggen overigens ook een vijftal stukjes voor de lappendekentjes van het formaat 1×1. Deze zijn verrekte makkelijk om eventueel ontstane gaten in een lappendekentje op te vullen en de speler die als eerste over een veld gaat waar zo’n stukje ligt krijgt deze.

patchwork02

De speler die nog het meeste tijd overheeft (dus achteraan staat op het tijdspoor) is altijd aan de beurt. Deze kan kiezen uit een drietal stukjes wat voor hem of haar te koop is tijdens deze beurt. Heeft deze niet genoeg knoopjes liggen om een één van de drie beschikbare stukjes karton aan te schaffen of gewoon geen interesse in één van die stukjes, dan haalt hij of zij de andere speler in op het tijdspoort en krijgt vervolgens knopen gelijk het aantal velden wat er vooruitgegaan is. Eventueel gepasseerde knopen op het tijdspoor leveren uiteraard ook inkomen op. De opvulstukjes van 1×1 blijven tevens niet liggen.

patchwork04

Het spel is afgelopen wanneer beide spelers niet meer vooruit kunnen op het tijdspoor en derhalve het laatste veld hebben bereikt. Thematisch gezien zou je kunnen zeggen dat ze geen tijd meer over hebben om verder te werken aan hun lappendekentje. De eindscore wordt nu bepaald door het aantal knopen (als in de geldeenheid van het spel) wat de spelers nog hebben liggen. Als spelers nog gaten hebben in hun dekentje, dan kost dit hen vervolgens twee punten per stuk. Er is tijdens het spel ook nog een bonus van 7 punten voor een speler die als eerste een dekentje van minimaal 7 bij 7 heeft weten te produceren. De speler met de hoogste score wint, maar dat zal niemand verbazen.

patchwork05

De eerste keer dat je het spel speelt zal je denk ik redelijk vlot doorhebben dat Patchwork iets minder simpel is dan het klinkt. Vormen bij elkaar leggen is allemaal niet zo moeilijk, maar eenmaal neergelegd is neergelegd en dus moet je een beetje vooruit gaan denken. En dan zie je dat de keuzes die je moet maken soms veel meer gevolgen hebben dan je zou denken. Pak je bijvoorbeeld dat ene dure stukje dat dan wellicht je inkomen verhoogt maar tegelijkertijd ook een flinke stap vooruit betekent op het tijdspoor? Misschien geef je daardoor je tegenstander een kans in de tussentijd meerdere goedkopere stukjes te plaatsen waardoor deze een veel beter gevuld lappendekentje gaat krijgen.

patchwork03

Het is constant afwegingen maken. Je wilt ten alle tijden genoeg inkomen binnen krijgen, maar je wilt ook dat je zo min mogelijk gaten overhoudt aan het einde van de rit. Het kan bovendien ook maar zo zijn dat je tegen het eind aan een prachtig stukje kunt plaatsen om eventueel de 7 bij 7-bonus te scoren, maar daarna eigenlijk geen opties meer hebt om andere stukken te plaatsen. Die 7 bij 7-bonus mag dan wel heel aantrekkelijk zijn, het is zeker geen garantie voor de overwinning. Wat de winnende strategie dan wel is, is waarschijnlijk gewoon een balans tussen inkomen en grootte van de stukken. Ongetwijfeld is er een mathematicus die een formule kan bedenken wel stukken het meest interessant zijn, maar zover voor een bordspelletje gaan is toch wel een stap te ver.

Of misschien ook wel niet, want Patchwork vind ik bijzonder verslavend. Het speelt redelijk vlot en dit kleine spelletje met een thema wat me in eerste instantie niet zo heel erg aantrok heeft ondanks dat toch nog best wel inhoud. Als je dat hele lappendekentje wegdenkt en gewoon kijkt naar wat je moet doen, dan is het in mijn opinie een lekker economisch spelletje. Ik zal ‘m dan ook nog vaak spelen. Puik werk, Uwe.