Viticulture

De jaren dat ik mezelf met grote regelmaat tijdens de weekenden een stuk in de kraag zoop liggen gelukkig al tijden achter me, maar ik kan nog altijd wel genieten van een lekker pilsje op zijn tijd. Of een Irish Coffee. Of een colaatje met een scheut berenburg. Of een heerlijk glas whisky. Wat ik echter nooit tot mijn favoriete drankjes heb gerekend is wijn. Rode wijn vind ik eerlijk gezegd bocht en witte wijn word ik ook niet bepaald enthousiast van. Een zoet wit wijntje gaat er op zich nog in, maar mijn voorkeur gaat toch echt uit naar de eerder genoemde alcoholische versnaperingen. Neemt echter niet weg dat het maken van wijn in bordspelvorm een amusante bezigheid kan zijn.  Vooral als het bordspel Viticulture heet.

viticu08

In dit spel van Stonemaier Games wat het levenslicht zag op Kickstarter, kruipen de spelers in de huid van een Toscaanse wijnboer. Door het plaatsen van werkers ronde op ronde op het speelbord is het bedoeling zo snel mogelijk 20 punten of meer te scoren. Men kan wijnstokken planten, deze op een later tijdstip oogsten en er vervolgens diverse soorten wijn van maken. Geld wat hiermee verdiend wordt kan worden geïnvesteerd in gebouwen die het leven nog een stuk lucratiever kunnen maken. Maar wat je ook kan doen is bezoekers uitnodigen en deze bieden doorgaans een leuk voordeeltje. Sterker nog, deze bezoekers zijn doorgaans redelijk doorslaggevend in de einduitslag.

viticu01

Zoals zowat iedere worker placement, zijn het aantal actievelden op het speelbord beperkt en kan het totaal geen kwaad om eerder aan de beurt te zijn dan je tegenstanders. Aan het begin van iedere ronde wordt dan ook de beurtvolgorde bepaald door de spelers zelf — te beginnen met de startspeler en daarna tegen de klok in — op een speciaal hiervoor ontworpen spoor. Hiervoor wordt een meeple in de vorm van een haan gebruikt. Want wie vroeg ontwaakt, kan het meeste werk verrichten. Of in ieder geval als eerste een werker inzetten. Iedere andere positie dan het eerste op dit spoor geeft echter een bepaalde bonus, dus het is niet zo dat de startspeler per definitie als eerste aan de beurt wil. Sommige posities geven kaarten, er is er eentje die geld oplevert, je kunt hier ook nog een extra werker voor deze ronde te pakken krijgen en er is zelfs een plek waarbij je gewoon zonder er ook maar iets voor te doen een overwinningspunt in de schoot geworpen krijgt. Dit spoor kan voor een aardig dilemma zorgen en dat is eigenlijk nog voor er ook maar iets op het bord gebeurt.

viticu04

Een ronde beginnen geeft spelers sowieso de kans actievelden die een bonus geven als eerste te gebruiken. Extra wijnstokken poten, een extra overwinningspunt scoren bij het voldoen aan een wijnorder, korting krijgen op het trainen van extra personeel of het bouwen van een gebouw, meerdere velden oogsten. Het spel zit echt vol mogelijkheden en daardoor ontstaat de kans dat beginnende spelers lang over hun beurt zullen doen. Vooruit plannen is bovendien bijzonder lastig omdat niet alle actievelden beschikbaar zullen zijn dankzij overijverige tegenstanders. Gelukkig heeft iedere speler de beschikking over een zogenaamde Grande Worker. Dit is een werker die je op ieder actieveld kunt inzetten ongeacht of deze beschikbaar is of niet. Een eventueel al vergeven bonus kun je hiermee niet claimen. Uiteraard wil je deze Grande Worker niet te vroeg inzetten, doch kan het maar zo zijn dat je deze als eerste werker moet inzetten om niet meteen een volle ronde achter te lopen op je tegenstanders.

Iedere ronde is opgedeeld in seizoenen en ieder seizoen kent zijn eigen actievelden. Dit maakt het plannen meteen wederom een stuk listiger. De speler die als eerste aan de beurt is mag namelijk in zowel de zomer als de winter — wat de enige twee seizoenen zijn waar werkers ingezet kunnen worden — als eerste een werker plaatsen en vooral naar het eind van het spel toe kan het belangrijk zijn om als eerste een bonusveld te kunnen benutten. En dan denk ik bijvoorbeeld vooral aan het actieveld waarbij een extra punt gescoord kan worden bij het leveren van een wijnorder. Want punten zijn nou eenmaal punten.

viticu03

Gezien de aard van het spel zal concurrentie voor de actievelden nagenoeg ronde op ronde redelijk moordend zijn. In het begin wil iedereen de beste wijnstokken te pakken zien te krijgen, deze willen planten, gebouwen willen bouwen en nieuwe werkers willen opleiden, terwijl het einde van het spel gedomineerd zal worden door oogsten, wijn produceren en deze verkopen. Twee actievelden die waarschijnlijk het hele spel wel in zwang zullen zijn, zijn de velden waar bezoekerskaarten kunnen worden gespeeld. Zowel in de zomer als in de winter kunnen er seizoensgebonden bezoekers kunnen worden uitgenodigd en deze zullen vaker wel dan niet een belangrijke rol spelen in de einduitslag van het spel. Orders vullen, extra punten verdienen, extra werkers krijgen met korting, een gebouw neerplempen, er zit werkelijk van alles tussen.

Er zijn meer dan genoeg mensen die geen liefhebber zijn van de bezoekerskaarten omdat het een element van geluk is wat geen plaats zou moeten hebben in dit spel. En ergens snap ik die kritiek wel. Het hele spel ben je bezig een geoliede machine op gang te brengen en vervolgens kun je aan het einde van de rit met lege handen komen te staan omdat iemand nog even snel een kaart speelt en wat extra punten aan zijn of haar totaal toevoegt. Ik denk echter dat wanneer je dit aspect volledig elimineert het spel behoorlijk saai zou zijn. Begrijp me niet verkeerd, het spel zit redelijk solide in elkaar, maar als je enkel punten zou kunnen behalen door ronde op ronde exact dezelfde acties te doen, dan slaat de eentonigheid denk ik redelijk snel toe.

viticu05

Het enige probleem met de kaarten is dat de balans soms ver te zoeken is. Het kan maar zo zijn dat je aan het begin van het spel wijnstokkaarten treft die enkel te planten zijn als je bepaalde gebouwen reeds hebt staan en vervolgens twee ronden  kwijt bent voordat je überhaupt aan je eerste oogst kan denken. Want gebouwen kosten geld en in het begin heb je redelijk veel behoefte aan geld. Werkers opleiden kost namelijk ook een zakcentje, dus je moet dan meteen afwegingen maken. Als je dan vervolgens ook nog eens geconfronteerd wordt met lastige (maar lucratieve) wijnorders, dan heb je toch wel het gevoel dat het spel je tegenwerkt. En helemaal wanneer je in één van de latere rondes een bezoekerskaart trekt waar je alleen in het begin van het spel wat aan hebt. Een opeenstapeling van dit soort pech kan betekenen dat je eigenlijk het hele spel achter de feiten aan hobbelt en dat kan frustreren.

viticu07

Het spel winnen door enkel en alleen te focussen op de bezoekerskaarten is gelukkig onmogelijk. Je zult hoe dan ook wijn moeten produceren en daarvoor dien je toch wel wat personeel her en der op pad sturen. Vooral voor de lucratievere orders zal je aardig wat werk voor moeten verrichten. Hoe ouder de wijn, hoe beter en daarvoor heb je kelders nodig om ze laten rijpen. Je begint standaard met een kleine kelder, maar al snel heb je behoefte aan meer opslagplek. Zoals je denk ik wel kan raden kost dit geld. En geld moet verdiend worden. Het gaat allemaal niet vanzelf.

viticu06

Spellen hoeven echter niet dan ook niet alles in je schoot te werpen. Viticulture presenteert je met een probleem en het is aan jou om hier oplossing voor te vinden. Het is deze uitdaging wat het spel zo interessant maakt. Viticulture behoort dan ook tot mijn absolute favorieten.

Ik speel het spel echter nooit meer zoals ik hierboven heb gepresenteerd. Dat klinkt tegenstrijdig met mijn uitspraak dat het één van mijn favorieten is, maar de reden dat ik het nooit meer speel is simpelweg omdat er een uitbreiding is uitgebracht dat het spel naar een hoger niveau heeft getild. Graag vertel ik je nu hier wat meer over, maar Tuscany: Expand the World of Viticulture heeft zoveel te bieden dat ik hier met alle liefde een apart artikel aan besteed.

Mijn mening: ★★★★☆☆

giovanni

Bordspelliefhebber met een immer groeiende collectie. Koopt met enige regelmaat nieuwe spelletjes en wil daar graag wat over kwijt. Is tevens actief backer op Kickstarter.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *